Giữ cho hệ thần kinh khỏe mạnh để giải tỏa căng thẳng và giảm lo âu cho trẻ

Bởi

Có rất nhiều chiến lược để giúp giảm bớt căng thẳng và lo âu, nhưng trước hết cần chăm sóc và bảo vệ hệ thần kinh được khỏe mạnh. Hệ thần kinh bị rối loạn sẽ dễ dẫn tới hoảng sợ, căng thẳng hơn. Lo âu là một trong những khó khăn thường gặp ở rất nhiều người tự kỷ, do hệ thần kinh của họ thường bị “lệch nhịp” so với mọi người và trở nên quá tải bởi những kích thích từ giác quan, giao tiếp xã hội và các luồng thông tin. Một phần căng thẳng này là do những nguyên nhân ở bên trong cơ thể gây ra sự rối loạn trong hoạt động của hệ thần kinh. Vì thế, một trong những bước đầu tiên cần thực hiện để giải tỏa căng thẳng là cung cấp những thứ cần thiết để hệ thần kinh có thể hoạt động bình thường. Có 3 yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới hệ thần kinh:

  • Dinh dưỡng: Một chế độ ăn uống hợp lý là yếu tố rất quan trọng để giữ cho hệ thần kinh khỏe mạnh và ổn định. Một số trẻ bị dị ứng với thức ăn hoặc gặp khó khăn trong quá trình hấp thụ protein, đường, chất bảo quản, phẩm màu và các chất phụ gia khác. Đối với những trẻ nhạy cảm hoặc ưa thích một số loại thức ăn nhất định, rất khó để tạo cho trẻ một chế độ dinh dưỡng cân bằng. Mặc dù vậy, việc thiết lập một chế độ ăn uống hợp lý và khỏe mạnh là yếu tố quan trọng giúp tổ chức hệ thần kinh.
  • Nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc: Giấc ngủ cũng là một yếu tố quan trọng trong việc điều hòa hệ thần kinh và giữ cho hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả. Khoảng 50% trẻ rối loạn tự kỷ gặp khó khăn với giấc ngủ. Nếu hệ thần kinh không được ngủ/nghỉ đầy đủ, nó sẽ dễ trở nên mệt mỏi, và càng làm chậm quá trình xử lý thông tin vốn đã có nhiều khó khăn. Hệ thần kinh càng yếu bao nhiêu thì sự lo âu lại càng gia tăng bấy nhiêu. Đồng thời, do hệ thần kinh của người tự kỷ thường xuyên trải qua sự căng thẳng, họ cần phải được nghỉ ngơi thường xuyên hơn để giúp phục hồi lại trạng thái ổn định và tích trữ thêm năng lượng. Hệ thần kinh của họ rất dễ bị tổn thương và cần được nghỉ thường xuyên, nếu không khả năng xử lý thông tin sẽ giảm sút rất nhanh.
  • Tập thể thao và hoạt động thể chất: Chuyển động và các hoạt động thể chất đóng vai trò quan trọng giúp tổ chức hệ thần kinh. Các hoạt động này làm tăng serotonin giúp giữ cho hệ thần kinh được bình tĩnh, tỉnh táo và ổn định. Tập thể dục cũng giúp cân bằng cảm xúc và giấc ngủ, giúp giải tỏa căng thẳng, giảm lo âu, giảm sự trầm cảm và giúp tinh thần phấn chấn hơn.

Ngoài 3 yếu tố thiết yếu đã nêu trên, có một số chiến lược khác giúp điều hòa hệ thần kinh như:

  • Cung cấp cho trẻ “chế độ điều hòa cảm giác” để giúp hệ thần kinh bình tĩnh, tỉnh táo và ổn định. Ví dụ, cung cấp những kích thích giúp trẻ bình tĩnh (áp lực sâu, nhạc nhẹ nhàng, đung đưa nhẹ nhàng, vv) có thể làm dịu hệ thần kinh khi bị quá tải. Ngược lại, khi hệ thần kinh hoạt động ở dưới ngưỡng kích thích, cung cấp những kích thích giúp trẻ tỉnh táo hơn như đẩy qua đẩy lại, hoạt động thể chất, các loại thức ăn dẻo/dai và có vị cay, nhạc nhịp điệu nhanh, các đồ vật nhỏ để chơi trên các đầu ngón tay, vv… Điều quan trọng để giúp giảm lo âu là giữ cho hệ thần kinh được kích thích ở mức tối ưu nhất (không quá tải và cũng không dưới ngưỡng bình thường.
  • Tham gia vào những hoạt động yêu thích cũng giúp tổ chức hệ thần kinh. Tập trung vào những hoạt động như đọc sách, nghe nhạc, đi bộ hoặc các hoạt động ưa thích khác giúp làm tăng dopamine (chất dẫn truyền thần kinh khi cảm thấy vui vẻ) giúp cho hệ thần kinh bình tĩnh và ổn định.
  • Các kỹ thuật thư giãn (thiền, yoga, bài tập căng/dãn cơ, tưởng tượng, vv…) khi sử dụng vài lần trong ngày có thể giúp giảm căng thẳng và giúp hệ thần kinh hồi phục.
  • Trở về với thiên nhiên: Đưa trẻ ra ngoài khu ngoại thành, rời xa khỏi ánh đèn điện, những tiếng ồn và âm thanh, có thể giúp hệ thần kinh hồi phục. Đồng thời, nhưng kích thích giác quan tự nhiên như cảnh vật, âm thanh và mùi vị cũng rất có ích cho hệ thần kinh. Ở giữa thiên nhiên là một cơ hội cho người tự kỷ thoát khỏi những kích thích nhân tạo ở trong thành phố.
  • Tự kích thích, ở dạng lặp đi lặp lại và có nhịp điệu, có thể giúp điều hòa hệ thần kinh bằng cách giúp nó trở nên tỉnh táo hơn khi đang ở dưới ngưỡng kích thích, và cũng có thể giúp cân bằng hệ thần kinh khi bị quá tải.
  • Các sản phẩm bổ sung sinh-y học có thể được sử dụng để tác động tới các chất dẫn truyền trong hệ thần kinh và giảm lo âu. Chúng cũng có thể được sử dụng để tăng cường chức năng tiêu hóa, hệ miễn dịch hoặc trực tiếp giảm lo âu. Sử dụng các sản phẩm này cần theo sự hướng dẫn của bác sỹ đã được đào tạo về các phương pháp sinh-y học đối với người tự kỷ.
  • Phương pháp cuối cùng – sử dụng thuốc – chỉ nên được dùng khi kết hợp với các phương pháp đã nêu trên, để giúp giảm bớt chứng lo âu trầm trọng và kéo dài. Các thuốc chống lo âu và chống trầm cảm (SSRIs) đã được sử dụng một cách hiệu quả cho nhiều người tự kỷ. Tuy nhiên, các thuốc này thường có có nhiều tác dụng phụ nên cần phải thận trọng khi sử dụng chúng.

Nhóm Dịch – CLB RUBIC (Sưu tầm và Dịch)

Nguồn: The Autism Discussion Page

Bạn cũng có thể thích

Chat hỗ trợ
Chat ngay