Liệu pháp Hành vi lời nói (VB) là gì?

Bởi

Một liệu pháp điều trị hành vi khác (dựa trên những nguyên tắc của ABA-Phân tích hành vi ứng dụng) với cách tiếp cận về sự tiếp thu và sự hoạt động của ngôn ngữ khác là phương pháp VB-Liệu pháp Hành vi lời nói. Trong cuốn sách xuất bản năm 1957 “Hành vi lời nói” của mình, B. F. Skinner (xem phần trước nói về ABA-Phân tích hành vi ứng dụng) đã nêu rất chi tiết cách phân tích chức năng của ngôn ngữ. Ông mô tả tất cả những phương diện của ngôn ngữ như một hệ thống. VB-Hành vi lời nói sử dụng cách phân tích của Skinner làm nền tảng cho việc dạy ngôn ngữ và định hình hành vi.

Skinner lập luận rằng mọi ngôn ngữ đều có thể nhóm lại thành một tập hợp các đơn vị, mà ông gọi là những động lực (operant). Ông xác định rằng mỗi nhóm động lực có một chức năng khác nhau. Những động lực quan trọng nhất là nhại âm (echoic), yêu cầu (mand), gọi tên (tact) và hội thoại (intraverbal) .Chức năng của “yêu cầu” là đòi hỏi hoặc tìm cách đạt được những gì mình muốn. Ví dụ như đứa trẻ học nói “bánh qui” khi nó muốn có cái bánh qui. Khi ta cho trẻ bánh qui, từ bánh qui đó sẽ được trẻ thích và sẽ còn được trẻ dùng lại cho những lần sau. Trong một chương trình VB- Hành vi lời nói, trẻ được dạy cách đòi bánh qui bằng mọi cách có thể (bằng lời nói, bằng ngôn ngữ ký hiệu, …).

Nếu trẻ nhại lại được từ đó, trẻ sẽ được khen thưởng củng cố để tái diễn hành vi này nhằm đạt được thứ trẻ muốn. Nói tên một sự vật được gọi là “gọi tên” (tact). Ví dụ trẻ nói “bánh qui” khi nhìn thấy ảnh bánh qui, như vậy là trẻ đã gọi tên của cái bánh qui. Trong chương trình VB-Hành vi lời nói, “yêu cầu” được cho là quan trọng hơn “gọi tên”, với lý luận là “sử dụng ngôn ngữ” và “hiểu ngôn ngữ” hai chuyện khác hoàn toàn. “Hội thoại” (intraverbal) là ngôn ngữ hội thoại hoặc giao tiếp xã hội. “Hội thoại” cho phép trẻ thảo luận những điều không hiện hữu. Ví dụ, trẻ sẽ điền cho hoàn chỉnh câu “Con đang nướng …” bằng hình thức “Hội thoại điền vào phần còn thiếu” từ “Bánh qui”. “Hội thoại” cũng bao gồm việc trả lời câu hỏi của người khác, thường là những câu hỏi Ai? Cái gì? Khi nào? Ở đâu? Tại sao? “Hội thoại” được tăng cường bằng cách khen thưởng khi trẻ giao tiếp với người khác.

VB-Hành vi lời nói và ABA – phân tích hành vi ứng dụng truyền thống sử dụng cùng những khuôn mẫu hành vi để làm việc với trẻ. VB-Hành vi lời nói được thiết kế sao cho có thể động viên trẻ học ngôn ngữ bằng cách làm cho trẻ dần kết nối được các từ với sức mạnh/giá trị của từ đó. VB-Hành vi lời nói có thể được sử dụng như phần mở rộng về giao tiếp của chương trình ABA-Phân tích hành vi ứng dụng.

Ai làm can thiệp VB-Liệu pháp hành vi lời nói?

Chương trình trị liệu VB-Hành vi lời nói sẽ do những nhà tâm lí học được đào tạo về VB-Hành vi lời nói, giáo viên giáo dục đặc biệt, nhà trị liệu ngôn ngữ và những nơi có dịch vụ khác tiến hành.

Nguồn: nuoicontuky

Bạn cũng có thể thích

Chat hỗ trợ
Chat ngay