Trẻ tự kỷ và các vấn đề dậy thì

Bởi

Tại buổi gặp mặt của 1 nhóm phụ huynh, một người mẹ đã chia sẻ: “Con gái tôi mới ở độ tuổi học lớp 3 nhưng cháu đã bắt đầu có kinh nguyệt, điều mà đáng lẽ không thể xảy ra.”

Mọi đứa trẻ đều sẽ trải qua tuổi dậy thì dù chỉ số IQ hay các kĩ năng xã hội của chúng như thế nào. Dù mức độ phát triển của một đứa trẻ không cân xứng so với độ tuổi thật thì não bộ của chúng cũng không “ra lệnh” cho cơ thể đứa trẻ ngừng phát triển. Tuổi dậy thì là một giai đoạn phát triển, tương tự như khi 1 đứa trẻ sơ sinh trở thành 1 em bé chập chững biết đi. Tuổi dậy thì thường bắt đầu từ 12 tuổi với các bé gái và từ 14 tuổi với các bé trai. Những thay đổi về sinh lý ở độ tuổi này chủ yếu tập trung vào sự phát triển những đặc tính thứ cấp và lần đầu thấy kinh nguyệt (ở nữ) và  phóng tinh dịch (ở nam).

Đối với con gái:

Những thay đổi về cơ thể ở con gái thường bắt đầu giữa độ tuổi 7-14. Các cô bé sẽ bắt đầu lớn rất nhanh, ngực phát triển, mọc lông tay và lông nách, và có tiết dịch âm đạo. Việc vệ sinh sạch sẽ bằng cách tắm rửa mỗi ngày, gội đầu, vệ sinh vùng nách và vùng âm đạo ngày càng trở nên quan trọng hơn. Thường thì 1,2 năm sau khi những thay đổi đó diễn ra, thời kỳ kinh nguyệt của con gái sẽ bắt đầu. Độ tuổi trung bình mà một bé gái bắt đầu thấy kinh nguyệt là khoảng 12 hay 13 tuổi, nhưng một số trẻ có thể bắt đầu sớm hơn, khi mới lên 9 hoặc muộn hơn là 17 tuổi. Khi bố mẹ quan sát thấy những dấu hiệu dậy thì của con gái mình, họ nên nói chuyện với cô bé về việc hành kinh. Ví dụ về trường hợp một ông bố lo ngại chuyện cô con gái thường hét ầm ĩ và chạy khắp phòng mỗi khi cô nhìn thấy máu, ngay cả khi đó chỉ là một vết cắt nhỏ trên tay. Cô bé không thể bình tĩnh cho tới khi vết cắt được băng lại. Vậy cô bé sẽ phản ứng thế nào khi thấy máu từ âm đạo của mình? Chúng tôi khuyên rằng họ nên gọi băng vệ sinh là một miếng băng rất lớn. Cách gọi đó sẽ giúp các bé gái làm quen với kinh nguyệt một cách thoải mái hơn. Hơn nữa, các bậc phụ huynh nên bắt đầu dạy trẻ các bước thực hành sử dụng băng vệ sinh và thay băng thường xuyên trước khi lần hành kinh đầu tiên xảy ra. Sau đây là một số gợi ý để giúp các bé gái trong quá trình đó:

  • Đổ một ít thực phẩm có màu đỏ vào quần lót để giúp các bé gái hình dung kinh nguyệt trông sẽ thế nào
  • Mẹ nên làm mẫu những bước sử dụng và thay băng vệ sinh. Sẽ tốt hơn nếu có thể tập trung cả các bé gái khác trong nhà cùng xem.
  • Sử dụng băng vệ sinh với quần lót khác màu để biểu thị nơi nên đặt băng vệ sinh trong quần lót.
  • Tới của hàng tạp hóa và mua một số loại băng vệ sinh khác nhau, thử các kích cỡ khác nhau, loại mỏng, dày, có cánh hay không cánh, mùi hương và thương hiệu và tạo cho các bé 1 bảng thời gian cụ thể về việc khi nào nên thay băng. Cha mẹ cần ghi nhớ lịch học ở trường của con mình và cố gắng sắp xếp thời gian thay băng phù hợp với giờ nghỉ giải lao ở trường. Các bé gái sẽ dễ dàng quen với việc thay băng hơn rất nhiều nếu thời gian biểu ở trường và ở nhà tương tự nhau.
  • Nếu con gái của bạn có thể tiếp thu nhanh nhất từ thực tế, hãy mua một cuốn sách về việc bắt đầu có kinh nguyệt. Những giải thích đầy đủ trong cuốn sách về các giai đoạn kinh nguyệt có thể giúp con gái bạn trong thời kỳ này. Tuy nhiên, đối với một số cô bé khác, thông tin kiểu này lại có thể quá tràn lan, vì vậy là cha mẹ bạn nên biết phương thức nào là tốt nhất cho con gái mình.
  • Cha mẹ nên tổ chức một bữa tiệc kỷ niệm ngày bước vào thời kỳ này của con gái mình. Những phát triển trên cơ thể một cô gái là điều thú vị và đáng được kỉ niệm.

Đối với con trai:

Những thay đổi của con trai thường bắt đầu vào độ tuổi 13. Một vài người bắt đầu sớm ở tuổi 12 trong khi một vài người bắt đầu muộn ở tuổi 17 hay 18. Nhìn chung con trai dậy thì sau con gái 2 năm. Những đặc tính thứ cấp của con trai bao gồm: tăng trưởng nhảy vọt, tay chân to hơn, cơ bắp phát triển, giọng nói trầm hơn, mọc râu ở mặt và lông nách, nhiều lông ở tay và chân hơn, dương vật và tinh hoàn cũng phát triển. Giống như con gái, con trai nên tắm gội hàng ngày, đặc biệt những khu vực như nách và bộ phận sinh dục. Ở tuổi dậy thì,  các chàng trai bắt đầu xuất tinh dịch, và nhiều người thấy sợ hãi khi lần đầu tiên thấy tinh dịch được phóng ra trong khi đang ngủ (hay còn gọi là hiện tượng mộng tinh). Một phụ huynh chia sẻ rằng con trai cô ấy đã không muốn làm cô thất vọng bởi cậu ấy nghĩ rằng cậu đã lớn rồi và “người lớn” thì không tè ướt giường. Vì vậy, khi bắt đầu có hiện tương xuất tinh về đêm, cậu ấy sợ rằng nói ra sẽ làm mẹ buồn. Cậu ấy tiếp tục cư xử như vậy cho tới khi cậu ấy không chịu đi ngủ vào buổi đêm. Bạn nên trấn an con trai mình bằng việc nói với cậu bé rằng cậu bé không phải là đang tè dầm trên giường. Ngoài ra, con trai còn có thể có hiện tượng cương cứng vào những thời điểm kỳ quặc ngoài ý muốn. Hãy giải thích rằng hiện tượng đó là một phần của quá trình dậy thì mà sau 1 thời gian sẽ biến mất. Sau đây là một số gợi ý để giúp các chàng trai ở tuổi dậy thì:

  • Cha mẹ không nên phản ứng thái quá hoặc tỏ ra thờ ơ về việc dậy thì của con mình. Bạn nên nhớ rằng con trai bạn có lẽ không hề hay biết về những gì đang xảy ra với mình, ví dụ như khi cậu bé xuất tinh về đêm. Lúc này bạn có thể thay ga trải giường hoặc nhờ cậu bé giúp bạn.
  • Giữ thái độ bình tĩnh và giải thích những gì đang xảy ra trong quá trình dậy thì với con trai của bạn, nói với cậu rằng chuyện xuất tinh vào ban đêm cũng giống như những thay đổi khác mà cậu sẽ trải qua, sau đó giải thích rằng đây là một phần của tuổi dậy thì để sau đó cậu sẽ trở thành một người đàn ông.
  • Bạn có thể tới thư viện hoặc hiệu sách để tìm đọc những cuốn sách nói về sự thay đổi cơ thể của con trai trong thời kỳ dậy thì.

ĐỐI VỚI CHA MẸ

Khi nói về các bộ phận trên cơ thể của con trai và con gái, các bậc phụ huynh nên sử dụng các thuật ngữ y học. Vì trẻ tự kỷ thường gặp khó khăn với các khái niệm ngôn ngữ nên nếu như khi còn nhỏ, các bé trai được dạy rằng nên gọi dương vật của mình là “cậu nhỏ” thì khi chúng lớn lên và trưởng thành, cách gọi này sẽ trở nên kỳ cục và không còn phù hợp.

Bố mẹ nên dạy trẻ bằng các thuật ngữ y học ngay khi con mình còn nhỏ, để các bé trai có thể quen với các từ: dương vật, tinh hoàn, lông mu và con gái sẽ quen với các từ: âm đạo, ngực, kinh nguyệt.

Có một vài điểm quan trọng khác mà bố mẹ cần cân nhắc: trước khi muốn nói chuyện với con mình một cách hiệu quả để giúp con mình hiểu được những quan điểm của bạn về bản năng giới tính, bạn cần phải hiểu rõ những gì mà mình tin tưởng và tại sao lại như vậy.

  • Cha mẹ là người có chịu trách nhiệm chính trong việc giáo dục giới tính cho con mình. Dù có cảm thấy thoải mái với việc đó hay không, chẳng phải bạn vẫn muốn con mình có những thông tin thực tế từ chính bạn hơn là nghe theo lời khuyên của bạn bè và những cậu bạn cùng lớp hay sao?
  • Cha mẹ cần phải luôn trong trạng thái sẵn sàng để trả lời tất cả các câu hỏi của con và những vấn đề có thể liên quan đến bản năng giới tính của chúng. Và khi chúng hỏi, bạn nên nói rằng: “Đây là 1 câu hỏi thú vị”, bạn có thể quyết định trả lời ngay lập tức hoặc nói:”Chúng ta sẽ thảo luận về vấn đề này khi về nhà”. Nếu bạn trả lời câu hỏi của đứa trẻ với một vẻ tích cực, chúng sẽ tiếp tục đặt câu hỏi. Và bạn cũng nên trả lời một cách trực tiếp và đơn giản, thay vì đưa quá nhiều thông tin cho trẻ.
  • Trẻ con thì không thể không mắc lỗi. Vì vậy, bạn nên biết cách biến những lỗi đó của trẻ thành các bài học để chúng ghi nhớ.
  • Khi dạy trẻ về tuổi dậy thì, các bậc phụ huynh nên áp dụng cùng một phương pháp giống như khi dạy chúng các kĩ năng khác. Ví dụ như khi dạy trẻ về kinh nguyệt và việc xuất tinh vào ban đêm, bạn có thể sử dụng 1 thời gian biểu hay danh sách trực quan, cho chúng xem các đoạn băng video, đọc sách, nhìn tranh ảnh để biết về những gì đang xảy ra trong cơ thể chúng. Nói cho chúng biết về những điều có thể sẽ xảy ra trong thời kì dậy thì hoặc những thuật ngữ cụ thể về những vấn đề này. Điều quan trọng là, cha mẹ nên nghĩ rằng tuổi dậy thì chỉ là 1 giai đoạn bình thường của sự phát triển, và họ cần phải đón nhận và bình tĩnh đối mặt với nó.

Nguồn: http://support.autism-society.org/site/DocServer/LWA_Puberty.pdf?docID=4182

Nhóm dịch CLB RUBIC

Bạn cũng có thể thích

Chat hỗ trợ
Chat ngay