Trò chơi: Con chỉ chỗ nào?

Bởi

Trò chơi Chỉ và Chọn
Phải dần dần, trẻ tự kỷ mới có thể hiểu được rằng người ta có thể chọn một trong số vài lựa chọn, và nói lại cho người khác biết. Cũng giống như nhiều khái niệm khác, dạy được trẻ tự kỷ điều này là rất khó, bởi vì khi không biết cách nói cho người khác biết ý thích hay mong muốn của mình, trẻ tự kỷ sẽ thất vọng và có thể bỏ cuộc hoặc bùng nổ tâm lý — một cách nhanh chóng đến nỗi không ai kịp chỉ cho trẻ biết chọn lựa.  Phần khó làm nhất là giúp trẻ hiểu được rồi trẻ sẽ làm được và cứ kiên trì rồi sẽ đạt được.

Tôi muốn cho các bạn xem trò chơi dạy trẻ biết chỉ vật để chọn lựa, tuy nhiên rất khó để có thể đưa ra khung thời gian cho những trò này với những trẻ rất dễ cáu.  Tôi không có clip phù hợp về một trẻ đang học điều này để cho bạn xem, do đó tôi sẽ cố gắng giải thích trò này và chỉ cho bạn cách dàn dựng trò chơi bằng một clip làm mẫu cho bạn với người lớn.

Hãy sắp xếp trò chơi sao cho trẻ chỉ nhìn thấy chứ không thể tự lấy được một vật mà trẻ muốn. Bạn có thể thấy trong video mẫu, tôi đã sử dụng một túi nilon trong có khóa.  Tôi có một bé trai tên Amid, gần đây bé hay chơi với cái túi này và với bé đây là một trò chơi giác quan, nhưng với tôi đây là trò để dạy cách chỉ và chọn.

Khi tôi thấy Amid muốn thứ  gì trong túi, tôi cầm tay cháu và giúp cháu chạm vào vật mình muốn mà cháu không lấy được vì nó đang được để trong túi. Sau đó, tôi nhanh chóng lấy vật đó ra khỏi túi. Tôi đã cho đầy các thứ vào túi cùng với thứ mà Amid thích. Tôi có thể đoán hầu như chính xác thứ cháu muốn chỉ qua ánh mắt cháu nhìn vào vật nào đó.  Cứ một lúc (khoảng 30 giây đến 1 phút), tôi lại lấy vật cháu đang cầm trên tay nếu cháu chưa làm rơi và bỏ vào một túi đựng khác.  Sau đó cháu lại muốn một vật khác trong túi và tôi đoán được vật đó bằng cách xem cháu nhìn vào đâu và giúp cháu chạm vào vật rồi lấy ra cho cháu. Tôi quay vòng lần lượt cho ba vật cháu thích vào túi khi có thể và đôi khi cháu làm tôi ngạc nhiên vì lấy một vật hoàn toàn khác. Trò này rất vui! Chúng tôi chơi trò này khoảng 15 phút mỗi lần và tôi thích thay đổi các đồ vật cho đa dạng hơn nhưng cũng vì thế mà càng ngày tôi càng khó đoán chính xác hơn. Có lẽ đây là một điều tốt bởi hình như khi tôi đoán sai đôi lần, thì Amid lại chỉ chính xác nhiều hơn. Cháu không còn hay cáu nữa vì cháu biết rõ là mình có thể có được bất cứ vật gì trong túi chỉ cần chạm vào đúng vật mà mình muốn. Cháu không chỉ bằng một ngón tay mà chạm cả bàn tay, nhưng trông đã rất khác ba tuần trước khi cháu cứ đập vào túi để lấy một vật nhưng lại cứ nhìn đi đâu chứ không nhìn vật đó. Khi cháu đã có ý thích rõ ràng là con cá, cháu bắt đầu tìm kiếm nó trong túi.

Một mẹo nữa bạn nên biết đó là Amid và tôi cùng ngầm hiểu là cháu không được tự lấy vật trong túi ra. Cháu không vừa lòng với tôi nhưng đã làm theo những luật của tôi sau khoảng ba lần bùng nổ giận dữ bằng cách tự cắn tay, nhìn tôi hằm hằm, mũi chỉ cách tôi 2 inch, và tự nằm vật ra sàn nhà. Mỗi lần như vậy tôi lại nói “Amid giận lắm rồi đấy. Tahirih giữ túi, làm Amid giận quá!”.  Khi chúng tôi đã thiết lập được luật giữ túi, cháu đã hứng thú với trò chơi khi tìm chiếc túi mỗi lần cháu gặp tôi và đề nghị chơi trò này mỗi tuần. Và tất nhiên, cháu đề nghị bằng cách chạm vào chiếc túi.

Bệ chơi trên cao

Để dạy trẻ chỉ vào vật, chúng tôi còn sử dụng hệ thống bệ trên cao trong phòng khám. Trẻ có thể chui vào dưới sàn cùng với mẹ, bố hoặc bất cứ ai khác. Trong video này, Allison Norgard đặt những vật trẻ muốnở chỗ mica trên bệ chơi để trẻ có thể nhìn rõ. Trẻ (hoặc cha mẹ lúc ban đầu) chỉ vào vật mình muốn và Allison sẽ đưa vật cho trẻ. Nhiều trẻ dùng chân để chỉ vật mình muốn, chúng tôi chấp nhận bất cứ  cử chỉ nào có thể hiểu được và sẽ đưa vật cho cháu.

Chỉ để lựa chọn theo cách khác
Khi cha mẹ nhờ tôi giúp thiết kế không gian chơi, tôi thường khuyên họ làm giá cao để đặt đồ chơi sao cho trẻ có thể trông thấy dễ dàng nhưng không thể lấy được. Rồi cha mẹ chỉ mẫu và giúp trẻ chỉ vào vật mình muốn trước khi lấy đồ chơi đó xuống và đưa cho trẻ. Sẽ dễ đoán ra con muốn thứ  gì nếu bạn cho vài thứ  trẻ không muốn và chỉ một thứ trẻ thực sự muốn vào. Khi trẻ đã biết chỉ thạo hơn, hãy giảm số lượng những vật cháu không muốn và giúp con biết chọn chính xác và kiên trì hơn.

Cách này so với cách để trẻ lựa chọn dùng tranh ảnh thì như thế nào? Đây chỉ là một cách khác để trẻ nói ra lựa chọn của mình và dạy trẻ lựa chọn bằng cách chọn tranh và đưa cho cha mẹ cũng là một biện pháp hữu ích. Chỉ vật là một kỹ năng giao tiếp thực sự hữu ích bởi lúc nào bạn cũng có thể sử dụng ngón tay trỏ. Chúng ta luôn dùng cách chỉ vào vật như một phương thức giao tiếp ngay cả khi bản thân có thể sử dụng từ để nói. Cả hai cách này đều là những kỹ năng giao tiếp quan trọng.

Nguồn: nuoicontuky

Bạn cũng có thể thích

Chat hỗ trợ
Chat ngay