Trò chơi: Đúng, chúng ta không có quả đu đủ nào

Bởi

Có nhiều trò chơi Đúng/Sai

Dạy được con một trò Đúng/Sai đơn giản rất có ích, Đúng nghĩa là Đúng, nó ở đó đấy và Sainghĩa là Sai, nó không ở đó. Khi bạn dạy được trò hát Đúng/Sai, con sẽ hiểu ý bạn khi bạn dạy con chơi những trò hay hoạt động khác. Con lắp thứ gì đó còn sai, để thể hiện cho con biết lắp thế này sai, thế kia cũng sai, thế khác cũng sai nữa, thế này mới đúng cơ, bạn sẽ dễ làm một tràng Sai, Sai, Sai, Đúng rồi! Nếu bạn cố giải thích cách lắp ghép đồ bằng những câu nói phức tạp thì con sẽ không hiểu, sẽ cáu, và cảm giác bạn xen ngang. Mà thật ra bạn nói Không, không, không, Đúng rồi! là để giúp con.

Hầu hết trẻ đều thích những trò Đúng/Sai như mô tả dưới đây, chỉ cần trò nào trẻ hiểu được tại sao bạn nói đúng hoặc sai thì đều có tác dụng. Tôi thường bắt đầu dạy một trò Đúng/Sai bằng cách xỏ giày vào tay trẻ … Không… rồi vào tay kia … Không … rồi đặt trên đầu cháu …Không… và rồi xỏ vào chân trẻ …Đúng rồi!

Để học cách chơi trò này, con bạn phải nhìn ra được thứ đó không đặt đúng chỗ. Khi bạn nóiKhông! điều đó phải có nghĩa với con, và khi bạn nói Đúng rồi! điều đó phải có nghĩa với con, con phải hiểu được bạn đã đặt đồ vào đúng chỗ. Tôi thường dùng trò ghép màu các vòng tròn (xem bên dưới) để dạy trẻ cách chơi trò Không, Không, Không, Đúng rồi! có dùng lời trước.  Trò ghép màu các vòng tròn sẽ có nghĩa với trẻ nếu trẻ đã biết ghép màu. Trong đoạn phim ngắn ở trên, chúng tôi chơi trò quen thuộc Ngả mũ và trẻ thấy thú trò đó vì thằng hề cứ lắc lư. Nhưng có lúc trẻ khoái trò đó đến mức không còn nghe lời tôi nói nữa. Có lúc, trẻ muốn đội mũ cho hình người (như vậy rất tốt) nhưng không tài nào đội được vì hình người cứ lắc lư (như vậy thì lại không tốt) và trẻ cáu đến mức không còn chơi được nữa. Vì vậy cần chọn đồ chơi thích hợp và cho con quan sát để con hiểu là Không nghĩa là cái này không phải để đó, và Đúng rồitức là cái đó đã để đúng chỗ.

Những trò chơi Đúng/Sai không dùng lời

 


Những trò không dùng lời này dạy cho con bạn biết nhìn mặt bạn

 

Khi bạn đã dạy được con chơi kiểu có lời, hãy dạy con chơi kiểu không dùng lời. Tôi bắt đầu hiểu được tầm quan trọng của những trò đúng/sai không dùng lời này sau khi tham gia tập huấn về RDI. Những trò này dạy trẻ các kĩ năng làm nền tảng cho vô số các kĩ năng khác. Quan trọng nhất ở những trò này là giúp trẻ học được cách nhìn mặt bạn để lấy thông tin và làm thế nào để hiểu được thông tin đó sau khi đã nhìn thấy. Kĩ năng này được gọi là tham khảo ý người khác. Giống như việc chúng ta dùng ngôn ngữ đơn giản (và chỉ dùng rất ít mỗi lần chơi) để dạy trẻ hiểu được các từ ngữ, ta cũng sẽ dạy trẻ dần dần cách hiểu thông tin qua kênh giao tiếp không lời. Trong trò này, ta sẽ dùng một tín hiệu nào đó không dùng lời (như lắc đầu) để thể hiện Không, đây không phải chỗ để vòng hoặc một tín hiệu khác (như gật đầu) để thể hiện Đúng rồi, đây là chỗ để vòng.  Trẻ phải biết chỗ để vòng rồi, và phần thông tin thú vị ở đây chỉ là, vì lý do gì đó mà bố mẹ lại truyền đạt ý của mình toàn bằng cử chỉ gật hay lắc đầu.

Khi khác, chúng ta lại lắc đầu để biểu hiện một khía cạnh khác của Không. Chúng ta lắc đầu để nói, Không con không được phép làm thế hoặc là Không, bố/mẹ không cho con làm thế.

Giúp trẻ học cách chấp nhận câu trả lời Không khi bạn lắc đầu
Với trẻ, khi bố mẹ nói Không, như vậy cũng không dễ chịu lắm. Nhiều trẻ tự kỉ không đủ kiên nhẫn đợi nghe hết chi tiết mà ngay lập tức sẽ ăn vạ. Nếu con bạn làm vậy, hãy lắc đầu thay vì nói Không để giúp trẻ tập chấp nhận nghe bố mẹ nói Không mà không nổi cáu. Tôi đoán là khi trẻ cố gắng hiểu cử chỉ lắc đầu của bạn, cháu sẽ phải suy nghĩ lâu hơn một chút chứ không phản ứng lại nữa. Trò chơi dưới đậy cũng có thể giúp con dễ chấp nhận câu trả lời Không hơn.

 

Dạy trẻ hiểu khi bạn lắc đầu nói Không nghĩa là Không, chưa đâu. Có lẽ ban đầu bạn nên mỉm cười và nói chưa đâu. Bạn tiếp tục làm vậy rồi bất ngờ gật đầu, nói Được, và đẩy cho xích đu bay lên.

Điều quan trọng là bạn đừng nói theo một qui luật nào cố định cả (ví dụ lần nào cũng nói khônghai lần rồi mới nói được) mà hãy nói không không theo một số lần cố định nào cả rồi mới nóiđược. Nếu bạn nói có qui luật, con bạn sẽ học được qui luật chứ không phải ý nghĩa của từ. Và con bạn sẽ không học được cách chờ đợi và chờ câu Được!

Ban đầu, con có thể không thích câu Không chút nào. Không có thể làm con nổi cáu dù nói bằng lời hay lắc đầu. Nếu Không làm con bực, hãy gật đầu Được nhiều hơn là lắc đầu Không.

Con bạn có thể cố kiểm soát trò chơi. Đừng để con bạn quyết định lúc nào bạn nói Được. Bạn đang tìm cách để con chấp nhận không cáu khi nghe câu Không. Cứ bình tĩnh mỉm cười và giữ quyền điều khiển trò chơi này. Tôi không biết cần phải nhấn mạnh điều này sao cho đủ: hãy bắt đầu bằng những trò đơn giản, mọi đứa trẻ cần được biết rằng mẹ và bố có thể nói Không và việc khóc nhè, la lối, đập phá hay những hình thức ăn vạ khác đều không làm bố mẹ đổi ý nói Được. Cuối cùng, sau vài tuần, ta sẽ chuyển những trò này từ Không, chưa được đâu sang Không, phải đợi… (một thời gian).  Hãy nhấn mạnh vào thời lượng trước khi bạn nói Được để giúp trẻ học cách giữ bình tĩnh khi bạn nói Không.

Có thể chơi trò Không, chưa đâu khi rót nước hoa quả vào cốc, mở vòi nước, ném bóng, thổi bong bóng, nhảy trên tấm bạt lò xo, thả bóng xuống cầu trượt – miễn là bạn nắm được vấn đề. Chừng nào mà bạn còn kiểm soát được khi nào sẽ bắt đầu làm gì khi chơi trò con thích, thì bạn có thể chơi trò Được/Không dùng lời hoặc không lời. Con bạn cũng nên học cách nói Không vàĐược trong mấy trò này và học cách nói Không, chưa được đâu và Được rồi!

 

Hầu hết trẻ đều học nói Không! để từ chối hay khước từ hoặc phản đối gì đó rất nhanh. Trẻ thấy người khác dùng từ này và thấy thật hữu ích nên trẻ cũng bắt đầu nói Không! Nếu con bạn vẫn chưa biết nói Không! để phản đối, hãy thể hiện cho con thấy lời nói có tác dụng như thế nào. Hãy làm mẫu để con biết nên nói gì khi muốn phản đối. Nếu cháu phản đối việc bố làm, người mẹ có thể làm mẫu bằng cách nói Không được! hoặc Không được đâu bố! Jacob nói là không được đâu bố! Khi bạn nói hộ con, bạn đã giúp con hiểu cách dùng từ Không

 

Chú ý: Khi bạn dạy trẻ từ này, nếu trẻ thường xuyên thấy nói Không có tác dụng thì rất tốt, nhưng tất nhiên, thỉnh thoảng có những trường hợp như ví dụ trên, người bố sẽ phải nói những câu kiểu như, “Bố nói, được Jacob, con cần đi tắm”

Những đoạn phim mô tả các trò chơi Được/Không

Bài hát gật và lắc đầu

 

Chỉ cốc

 

Không, bố/mẹ không muốn

Đặt mũ đúng chỗ

 

Trò chơi điện tử Được-Không

Không, cô đã nhầm

Nguồn: nuoicontuky

Bạn cũng có thể thích

Chat hỗ trợ
Chat ngay